Product reviews
Spendor A1.2 luidsprekers
Spendor A1.2 luidsprekers aan Naim Uniti Atom
Wie een kleintje eert is een Spendor weerd
Vandaag is het van twee merken de Benjamin die de show mag stelen. In de eerste plaats is dat een luidspreker met heel bescheiden buitenmaten van het Engelse merk Spendor, een model uit de A-lijn met de weinigzeggende naam A1.2. Een opvolger van de A1, die lange tijd de onderkant van de Spendor productrange vormde. Om het wel bescheiden te houden in formaat en in prijs, niet in weergave kwaliteit, is gekozen voor een oude bekende: een Naim Uniti Atom all-in-one streamer, voor- en eindversterker van hoge kwaliteit. De set staat als gebruikelijk voor mij klaar bij binnenkomst op deze winderige maandagochtend. Kop koffie, een iPad, laptop open en aan de slag. Benieuwd wat de twee Benjamins mij gaan leveren aan muziek en prestatie. Maar eerst… de A1.2 wat is dat en waar komt hij vandaan.
Spendor, op en top Engels
Spendor is eind jaren ’60 gestart door een ex-BBC engineer Spencer Hughes, afkomstig uit de onderzoekslaboratoria van de BBC waar luidsprekers werden ontwikkeld. In die tijd kon dat nog, het liefkozend “Auntie” genoemde BBC kreeg geld en middelen om in eigen beheer apparatuur te ontwikkelen voor gebruik in de studio’s van BBC. Hughes zag kansen voor een eigen bedrijf en richtte samen met zijn vrouw Spendor op. Een samentrekking van SPENcer en DORothy Hughes. Het eerste model, de BC1 werd direct aan succes waarop Spendor kon gaan uitbouwen. Vandaag de dag is er in het ambachtelijke deel van Spendor weinig veranderd, behalve de modernere productiemethoden. Nog altijd is Spendor een echt Engels en relatief klein bedrijf dat met liefde zijn eigen modellen ontwerpt en fabriceert. Tot aan eigen drivers voor diverse typen luidsprekers. Spendor kent drie lijnen, de A-lijn voor huishoudens die graag muziek luisteren, maar waar plaats ontbreekt. De Classic lijn voor de BBC-achtige modellen in klassiek aandoende behuizingen en tot slot de D-lijn voor wie “modern” geluid zoekt en een groter model kan plaatsen. Welke lijn ook wordt gekozen, een Spendor is transparant, muzikaal als je dat zo mag noemen, universeel en goed afgewerkt.
Spendor heeft recent de A-lijn opgewaardeerd. Van A1 naar A1.2, idem voor de 2, 4 en 7 modellen. Een A1.2 is een tweeweg systeem met een 15 centimeter woofer en een 22 millimeter dome tweeter. De woofer gebruikt als conus EP77, een eigen polymeer van Spendor dat al jaren toegepast wordt. De tweeter heeft een polyamide dome met een beschermend rooster dat tevens dienst doet als akoestische lens voor een betere spreiding van de hoge tonen. De overgang tussen woofer en tweeter ligt rond 4.200 Hertz. Wat Spendor nu precies heeft aangepast van de A1 naar een A1.2 blijft een beetje een raadsel. Spendor zelf maakt gewag van een versteviging in de behuizing, vlak achter de woofer plus een andere demping. Een balkje in de kast zit nu vlak achter de woofer, daaraan mechanisch gekoppeld met een laagje sorbothane om vibraties af te vangen. Volgens Spendor goed voor minder versmering van geluid en een lagere ruisvloer als de luidspreker speelt. Ook het stereobeeld zou beter zijn geworden. Zoals ze zelf zeggen, het zijn de kleine dingen die het verschil maken in een al bestaand goed ontwerp. Het focussen op perfectioneren in plaats van iets totaal nieuws te ontwikkelen.
De A1.2 is geschikt om neer te zetten op een boekenplank of een dressoir, liever zet ik een luidspreker op een stand om interactie met een meubel te voorkomen. Een A1.2 is een gemakkelijk aan te sturen luidspreker met een nominale impedantie van 8 Ohm. Een A1.2 vraagt om een hoogwaardige versterker, maar geen beul van een eindtrap. Met een rendement van 83dB heb je wel wat vermogen nodig, pakweg vanaf 30 Watt tot 100 Watt. De buitenmaten van 308 x 186 x 165 mm (hoogte x diepte x breedte) en het gewicht van nog geen 5 kilo maken dat er altijd wel een plekje te vinden is voor een A1.2. Op de achterzijde zien we een single wire aansluiting met degelijke entrées. De Spendor A1.2 is leverbaar in zwart gelakt eiken, naturel eiken of walnoot en in satijnglans wit.
Naim Uniti Atom
Een Naim Uniti Atom is al veel vaker langsgekomen, maar voor de volledigheid en voor wie deze serie een onbekende is, toch even vluchtig waar we het over hebben. Het meest opvallende aan het uiterlijk van de Naim Uniti Atom is de 5 inch LCD display aan de voorzijde die u alle informatie geeft over de muziek die u speelt, de instellingen en de bediening. Bedienen doe je een Atom met een meegeleverde, intelligente afstandsbediening, met druktoetsen naast de display of met een Naim/Focal App. Een intelligente volume regelaar op de bovenzijde zorgt voor een chique uitstraling van dit all-in-one systeem. Een Uniti Atom neemt slechts een bescheiden plaats in want hij meet 95x245x265mm (HxBxD), weegt wel een stevige 7 kilo. De volume regeling werkt in het analoge domein voor een optimaal behoudt van de resolutie van (digitale) muziek. Een zware lineaire voeding met een grote transformator draagt bij aan de uitstekende weergave van een Uniti Atom. Gebleven is een traditionele klasse A/B versterker waar Naim beroemd mee is geworden. Het uitgangsvermogen zit op 2 x 40 Watt aan 8 Ohm.
De Uniti Atom combineert een ruime keuze aan fysieke aansluitingen met technologieën als Chromecast, AirPlay, Bluetooth (aptX HD), Internet Radio™, UPnP™ en streamingdiensten als TIDAL, Qobuz en Spotify® Connect, alles beschikbaar voor multiroom. Fysiek is er voor digitaal Toslink, Coaxiaal RCA, HDMI ARC en USB. Analoog kan via één RCA ingang. Verder activeer je of luidsprekers of luister je met een hoofdtelefoon.
Als je gaat luisteren…
Het is verleidelijk om steeds terug te vallen op bekend werk, het is ook heel leuk om je te laten verrassen met een playlist die door de mensen van Lexicom Multimedia issamengesteld. Niet voor niets heet een lijst LMMoods, allemaal rustige muziek waaronder Music Lab Collective met ‘Time’, waarop alleen gitaar te horen is. Hoe verrassend wat de kleinste Spendor A1.2 daarvan weet te maken. Als je niet beter weet, dan denk je dat er een gitaar voor je neus staat. Gitaar heeft een niet heel groot bereik in de frequentieband en is dus bij uitstek geschikt voor een gesloten monitor van bescheiden formaat. Tonen zijn mooi helder, springen naar voren, doen recht aan de snaren. Je kunt best nog wat verder gaan in detaillering of in body van een instrument, maar niet op dit mini formaat. Dat er een serieuze Naim streamer/versterker achter staat te spelen maakt dat de Spendor tot leven komt. Daarbij gaat het niet zozeer over vermogen in Watt uitgedrukt, wat een gemiddelde luidspreker fijn vindt, dat is stroom. Het kunnen leveren van stroom door een versterker is hetgeen een gemiddeld audiosysteem omhoog tilt naar een klasse systeem waar je langdurig van geniet in elke luistersituatie. Daar kun je Naim voor bellen en Spendor trekt er maar wat graag profijt van.
Een beetje gas geven met Enya en haar ‘My! My! Time flies’ dat breed in de luisterruimte komt te staan. Een volwassen en los geluid valt mij ten deel. Luid genoeg en met de nodige kracht. De opname is niet zo heel geweldig, dat is erg leuk voor een vervormde gitaar die gebruikt is, wat minder voor de meerstemmige zang die een beetje rauw gaat worden. Gelukkig maar dat ik vooraf aan het maken van aantekeningen al diverse tracks beluisterde, daarom weet dat het Enya de boesdoener is en niet de Spendor/Naim combinatie die hier nog net niet mee uit de bocht vliegt. Waar een hoge score mee te behalen is, dat is losheid en ruimtelijkheid. Iets waar een monitor luidspreker vaak in excelleert en Spendor maakt zulke luidsprekers. Het gemak waarmee muziek het kastje verlaat en in de ruimte projecteert is opmerkelijk. De A1.2 is al klein, je hoeft niet eens je ogen te sluiten om ze weg te denken uit de ruimte en muziek over te houden. Ik ga gewoon nog even door met de lijst en stuit op Gregory Porter met ‘God bless the child’, wat een heerlijke stem heeft die man. Zuiver, diep en net dat beetje krakerig dat het echt maakt. Gezongen zonder enige begeleiding staat Gregory bijna op de juiste hoogte, nog ietsje erbij en je maakt van Gregory een vent van 1.85 meter. Wie weet zit hij gewoon op een kruk te zingen en dan klopt de hoogte wel. Feit is dat een mens staat te zingen en het ook klinkt als een mens. Net als Concha Buika met ‘Volver, volver’ die overigens wel overeind staat. Zo zie je maar, het is zo afhankelijk van wat er in de studio is gedaan. Met één enkele track of zelfs met een paar sta je zomaar op het verkeerde been. Met Buika valt te genieten van gitaar en even later van een levensechte trompet. Haar stem sleept door de tekst, het leed dat Fado vaak uit moet drukken is haast voelbaar, terwijl ik geen woord versta van wat ze zingt. De trompet vergroot de haast voelbare eenzaamheid die ik vermoed achter de tekst. Mooi op deze kleine en lieve Spendor’s. Niets te groot, niets te klein, nergens mee overdreven, gewoon eerlijk presteren, dat is het motto met een A1.2.
Oude pop!
‘Best of 192 kHz: Pop’ is een volgende lijst die ik aantref. Vol met oude nummers waaronder het super levendige ‘Nightshift’ van The Commodores. Dacht ik daarnet dat
de afbeelding groot is, nu staan deze heren kamerbreed op het tapijt. Bijna in een halve boog, het midden tussen de speakers, daarna rondlopend naar voren tot de verre zijkanten. Lekker pittig en snel, met heel heldere en verstaanbare zang. Pakkend in ritme, je gaat gewoon meebewegen op de nostalgische klanken. The Commodores laten geen spaan heel van Enya daarnet, hier is meerstemmige zang wel goed opgenomen en is er niets rauws te vinden, uitgezonderd de rauwheid van de heren zelf. Minstens zo leuk is Madonna met ‘La Isla Bonita’. Je kunt alles van haar vinden, ze is wel een artieste van klasse. Beetje meer volume om een concert na te bootsen in de luisterruimte is geen enkel probleem voor een Spendor A1.2. Ik haal gerust 85 decibel met pieken tot 90 decibel, de Naim is dan nog helemaal niet buiten adem, de luidspreker volgt slaafs. Persoonlijk zou ik een kleine, hoogwaardige subwoofer toe willen voegen voor wat extra adem in de lage tonen, het zal van de ruimte en de opstelling thuis afhangen of dat echt gewenst is. En van de muziek! Cyndi Lauper met ‘True colors’ heeft er minder behoefte aan. Speelt ook al zo lekker losjes en vrolijk op dit systeem dat je gerust volwassen mag noemen. Nee, het is geen Naim 300 Series met Spendor D9.2, dat speelt vele malen groter, het prijskaartje is navenant. Dit is voor wie muziek wil op een goed niveau, niet teveel wil investeren in ruimte, graag luistert en tevens naast muziek en audio nog wat andere hobby’s financieel wil kunnen behappen. Of …. Voor een studeerkamer! Zelf geniet ik in een studeerkamer van een ander merk monitoren en dat levert heel wat uurtjes luisterplezier op. Een setup die helemaal niet zoveel afwijkt van wat hier nu bij Lexicom Multimedia staat te spelen.
Om die situatie van thuis na te bootsen zet ik de Spendor A1.2 op pakweg 15 centimeter van de achtermuur, wat uiteraard direct effect heeft op de laagweergave. Speel ik dan nog eens Madonna, dan is er extra slamm in de lage tonen, er staat best wat laag uit te stampen zonder strakheid te verliezen. Het tast wel het middengebied aan, dus niet helemaal ideaal. Weer een stukje naar voren, niet zover als de uitgangspositie, en minder ingedraaid, dan ontstaat een gat in het midden. Meer ingedraaid dan maar, ik zie nog net de zijkanten van de weergevers, dat lost het gat probleem per direct op. De extra druk verkregen door de achtermuur is welkom. Plaatsen is een kwestie van proberen. Gelukkig weegt een Spendor A1.2 niet teveel, met een D9.2 gaat dat verplaatsen meer moeite kosten. Tot slot van deze playlist lekker hakketakken met Fleetwood Mac en ‘Little lies’ in een 2017 remaster. Gaaf hoe groot zit speelt, hier kan ik echt niet bij stil blijven zitten. Wow! De A1.2 stijgt boven zichzelf uit, ik zou ze graag mee naar huis nemen om thuis te proberen. Wat een heerlijkheid om op maandag alleen in de winkel te zijn, uit volle borst zing ik (vals als gebruikelijk) uit volle borst mee.
Barokke klanken
Je verwacht het en je krijgt het. Barokmuziek op een Spendor A1.2 moet kunnen, inderdaad, het Venice Baroque Orchestra met violist Giuliano Carmignola is random gekozen door in de zoekmachine van Qobuz de term ‘barok’ in te voeren. Dus niet gezocht naar iets audiofiels, gewoon omdat ik muziek van Vivaldi erg waardeer en op dit album vijf vioolconcerten van de man staan. Viool is levendig, speels, natuurlijk en krachtig. Het orkest laat zich af en toe gelden en dat levert de nodige dynamiek op. Instrumenten in het orkest: cello, viool, orgel, klavecimbel, luit en contrabas. Geen blazers dit keer. Het is heerlijk om een concert dat Vivaldi in 1742 componeerde opnieuw tot leven te laten komen in 2026. Te beseffen dat toen alleen live geluisterd kon worden en nu de techniek ons via een paar kleine luidsprekers achter een net zo kleine, compacte speler alles brengt wat we maar willen. Als je mij een dag opsluit met Naim en Spendor, een iPad geeft om dit soort muziek uit te zoeken, dan vraag ik hoogstens nog om af en toe een glaasje water. Voor barok is dit een ideale luidspreker, Mahler met een groot symfonie orkest vraagt om een wat groter model. Dat heeft Spendor ook en speelt ongeveer gelijk zolang u zich beperkt tot de A-lijn, maar dan krachtiger en verder doorlopend in de lage tonen.
We willen, nou ja ik wil blazers en naar wie zoek je dan, naar Alison Balsom, een begenadigde trompet speelster. Viool, cello, hobo, viola en orgel in een concert geschreven door Albioni, 20 jaar voor Vivaldi het net geluisterde concert schreef. Trompet kan lastig zijn, de Spendor A1.2 heeft er nauwelijks moeite mee. Opvallend want wat Alison uit haar instrument haalt is geen gemakkelijk stuk muziek voor een weergever. Trompet schalt door de luisterruimte, laat mij het volume een beetje dimmen. Het orkestje dat de achtergrond invult houdt zich een beetje koest, anders werd het teveel van het goede. Tot slot van deze luisterdag mag de Belgische sopraan Griet de Geyter ‘Psalm 6; II, Ach Herr, strafe mich nicht’ van G.P. Telemann zingen. Ze doet dat met wat instrumenten achter haar die vergelijkbaar zijn met Vivaldi en Albioni van zojuist. De stem van Griet is loepzuiver in opname en erg goed in weergave. Als er al commentaar te geven valt, dan is het te zoeken in het uitsterven van haar zang in de diepte. De galm kan beter, kan met meer detail, we hebben het dan wel over een systeem dat a. groter is en b. een stuk kostbaarder. Het is in deze prijsklasse en dit formaat een prestatie van jewelste om Griet al op deze manier naar voren te brengen. Zonder schreeuwneiging, zonder een valse noot, wel gepassioneerd en natuurlijk. Ik luister het hele stuk uit en doe er verder op papier het zwijgen toe.
Voor het oprapen
In een winkel waar de luidsprekers figuurlijk voor het oprapen zijn, is de keuze dit keer gevallen op één van de kleinste aanwezige modellen. Een Spendor A1.2 monitor die een klein plekje nodig heeft om toch groot te kunnen spelen. Een tweeweg systeem met een klassieke inslag, een onopvallend uiterlijk, geringe afmetingen en toch weg weet met pop, zang en klassieke muziek. Muziek brengt op een zuivere en natuurlijke manier, zonder de aandacht op zichzelf te vestigen, juist ruimte te maken voor de artiest door zichzelf weg te cijferen. Gekoppeld aan een compacte all-in-one speler als een Naim Uniti Atom met een paar Chord Company luidsprekerkabels blijft de ingenomen ruimte beperkt, de mogelijkheden zijn groot. Naim is immers een speler die veel streamingdiensten ondersteunt en in ons geval zich volledig compatibel laat bedienen met Roon software. Meer is niet nodig, het mag wel, dus zijn er ingangen beschikbaar op een Atom voor een CD speler, TV of andere bron. Zelfs een ethernetkabel mag u overslaan als het Wi-Fi signaal in huis betrouwbaar genoeg is.
Het paartje Spendor’s vormde vandaag de sterrenkoppel, trots staande op een paar stands. Zelfs dan is de afmeting en het aanzien bescheiden. Desnoods mogen ze als het echt niet anders kan op een kast staan. Mits ze van de kast ontkoppeld worden. Plaatsen is geen bijzondere opgave zo bleek, het vinden van een goede mix van druk in het laag, ruimte voor het stereobeeld en natuurlijk stemgeluid vraagt weinig tijd. Daarna is het genieten van uw favoriete muziek. Spendor geeft geen spektakel, overdrijft nergens mee, heeft op zijn eigen bescheiden manier een vaste plaats veroverd tussen de grote namen van andere Britse weergevers. Kan gemakkelijk meekomen met de rest, weet snel te overtuigen van zijn muzikale kwaliteiten. Liever geen stand? Kijk dan eens naar de A2.2 of een nog iets groter model. Home cinema? Spendor heeft ook fraaie center luidsprekers.
Meer informatie en prijzen: