Luxman L-509Z systeem met Dynaudio

In luxe luisteren met Luxman en Dynaudio: Twee primeurs, twee oudgedienden

Vandaag gaan we luisteren naar een paar merken die vallen in de categorie ‘oudgedienden’ bij Lexicom MultiMedia. Twee merken met een rijke historie, waarvan die van Luxman met afstand het grootste is, bijna 100 jaar. Dynaudio haalt dat bij lange na niet, toch kent iedereen die iets met audio gaat doen de naam. Twee van de vier belangrijkste componenten draaien al een tijdje mee: de Luxman D-07X SACD speler met digitale ingangen zodat hij als DAC inzetbaar is en Dynaudio Confidence 30 luidsprekers. Heel recent geïntroduceerd zijn door Luxman een L-509Z geïntegreerde versterker en een NT-07 streaming transport (zonder eigen DAC). Wie weet wordt tijdens de komende High End Show in München nog een losse DAC van Luxman aangekondigd, maar daar gaan we niet op wachten. Aan de slag met deze fraaie opstelling.

Opstellen en spelen

Laten we even kort langs de opstelling lopen en dan gelijk beginnen met muziek. Tegen het eind van dit verhaal zal ik dieper ingaan op de techniek in drie Luxman componenten en de mogelijkheden die zij bieden. De L-509Z versterker vormt het hart van het systeem van vandaag. Aangesloten met een AudioQuest Pegasus analoge interlink op de aanwezige Luxman D-07X speler. Een Signature digitale interlink van Chord Company voert de informatie aan vanaf het NT-07 netwerk transport naar de DAC in de SACD speler. Aan de andere kant van de versterker zitten Atlas Arran kabels om passieve Dynaudio Confidence 30 luidsprekers aan te kunnen drijven. Voor de netspanning zijn Furutech DPS 4.1 netsnoeren ingezet op alle apparaten. We mogen wel stellen dat hier een luxe en exquise audio systeem staat opgesteld.

For me formidable

Als ik op maandagochtend binnen kom lopen, dan staat de set al te spelen en laat ik de muziek op mij inwerken. Wat bekende nummers komen langs tot mijn aandacht volledig wordt opgeëist door Chantal Chamberland met haar album “Soiree”. Het is heerlijke muziek voor de liefhebber van het Franse chanson. Haar stem wordt aangevuld met een eenvoudige begeleiding bestaande uit slagwerk, bas en piano. Zij is in het bezit van een goed in het gehoor liggende, warme stem met een vleugje heesheid. Geschapen voor een typische jazz sound waarbij de zangeres naar voren staat, met het trio achter haar in een boogje opgesteld. Neergezet in een intiem stereobeeld, tussen de luidsprekers gehouden met erg veel diepte en een juiste hoogteafbeelding. Af en toe komt een trompet erbij, welke ook achter de dame blijft al eist hij even alle aandacht op. Om gelijk met de deur in huis te vallen, dit is geen hifi opstelling waarin de normale waarden benoemd kunnen worden of daaraan ontbreken. Dit is muziekweergeven op een volkomen natuurlijke manier. Ongedwongen, losjes, met een menselijks stem, met instrumenten die spelen alsof je een jazz club binnen komt lopen. Of een Parijs restaurantje in Quartier Latin of Saint Germain des Pres waar Chantal mag optreden. Fijn om zo te kunnen luisteren naar een dame die misschien geen topper is, niet in de top 2000 zal komen, maar waarvan je direct op zoek gaat naar de CD of de FLAC files. Om daarna te beseffen dat je Luxman en Dynaudio erbij wilt hebben. Met name omdat deze combinatie zo ongedwongen kan spelen. Ik weet dat andere muziek aan bod moet komen, maar afscheid nemen van Chantal valt zwaar. Omdat ik de tijd aan mijzelf heb, blijf ik doorluisteren en vind het voorlopig “For me formidable”.

Vilde Frang mag voor mij van Mozart het “Violin concerto No.1 K207” spelen vandaag. Niet dat de dame naar Lexicom MultiMedia wilde komen, haar muziek stream ik lekker vanaf de NT-07, via de D-07X naar de Luxman L-509Z versterker en Dynaudio Confidence 30 luidsprekers. Het orkest achter Vilde weet zich in een boog op te stellen, tot buiten de luidsprekers, weliswaar niet helemaal los zoals met monitoren mogelijk is. Losjes genoeg om van te genieten, zeker als de soliste in het midden plaatsneemt terwijl zij verbonden blijft met het orkest. Tegelijk neemt ze een duidelijke positie in en staat voor de anderen opgesteld. In het spel is geen valse noot waar te nemen. Net als eerder vloeit de muziek de ruimte in, met een gemak alsof er nooit een andere manier van weergeven heeft bestaan. Ongedwongen, waarbij de hersenen niet geprikkeld worden met hoge-, lage- en middentonen, maar met een aangename geluidsgolf waarin elke gespeelde noot is vertegenwoordigd. Het is absoluut een hoogwaardige weergave, de term high end waardig, maar zo wordt het niet ervaren. Het is een muziekbeleving waar je onderdeel van bent. Ooit benoemde ik een eenvoudiger combinatie van Luxman en Dynaudio een luxe bad waarin je in weelde jezelf kunt onderdompelen. Dat is het nu weer, maar dan op een hoger kwaliteitsniveau. Daarom is het wederom heel lastig om afscheid te nemen van Vilde’s spel en op zoek te gaan naar iets anders.

Uit een andere wereld

Kent u Anúna? Muziek die zoals de titel van het album al verraad vanuit een andere wereld lijkt te komen (Otherworld). Zangstemmen uit Ierland die in de loop der jaren in wisselende samenstellingen optredens hebben verzorgd en albums opgenomen. Niet de meest toegankelijke muziek, wel fascinerend om te beleven op grote weergevers als een Dynaudio Confidence 30, mede omdat de stemmen naar mijn  idee inderdaad een groot model luidspreker vereisen. Op een te kleine luidspreker met te gering vermogen uit de versterker om ze behoorlijk aan te sturen, blijven de stemmen te klein. Nu staat er een groep zangers die een live beleving weliswaar niet evenaren, wel in intensiteit weten te benaderen. De groep houdt zich niet bezig met solisten op dit album, de samenzang is belangrijk en als er al een solist of soliste wordt vrijgemaakt van de stemmen op de achtergrond, dan is dat in bescheiden mate onderdeel van het geheel. Stemmen zweven, zeker de stemmen van de dames, terwijl de heren zorgen voor het fundament. Soms met daarbij traditionele instrumenten als orgel, cello en viool. Op een haast filmische wijze presenteert deze opstelling de muziek. Af en toe verder weg geplaatst in het stereobeeld, dan weer naar de luisteraar toekomend. Samenzang vloeit ineen, vervolgens worden stemmen in de mix van de opname verder uit elkaar gezet zodat ze individueel te onderscheiden zijn. Het is een grote, pulserende bel waarin geluid gevangen is.

Norah Jones schaart zich onder de jazz zangeressen met haar laatste album “Visions” waarvan ik begin met de titeltrack. Een album dat in mijn oren minder saai is dan veel van haar eerdere werk dat zich track na track voortsleept. Niet vervelend, maar te lang mag het niet duren. Stem mooi helder en verstaanbaar. Teksten zijn goed te volgen. Op “Running” ritme en achtergrond stemmen. Te onderscheiden als meerdere mensen. Alles om Jones te ondersteunen. Wat telkens terugkeert in de weergave van Luxman en Dynaudio is het gemak waarmee muziek speelt, de natuurlijk vloeiende weergave die recht doet aan de werkelijkheid, zich niet laat opdringen aan de luisteraar. Het relaxte karakter blijft aanwezig. Niet sloom, dat zeker niet, niet vrijblijvend want de aandacht wordt vastgehouden, wel soepel en zonder nadruk te leggen op een specifiek element. Vaak kun je bij een versterker aangeven dat hij helder of juist donker is, snel of langzaam, ritmisch of laid back. De Luxman L-509Z brengt de muziek op een presenteerblad en cijfert zichzelf weg als hifi element. Zoals het behoort te zijn. Dat Luxman daarmee in de massa misschien weinig opvalt is dan maar zo. De schreeuwers krijgen vaak in eerste instantie de aandacht, de vertellers van muziek krijgen op de lange duur hun vaste schare luisteraars. Wie zich laat grijpen door een Luxman weergave is vaak voorgoed adept. Wat ook voor andere merken opgaat, denk aan Naim, Bowers & Wilkins, McIntosh, want hoe fijn Luxman ook speelt, het hoeft niet ieders smaak te zijn. De presentatie van muziek is voor Luxman het belangrijkste, niet het meenemen van een eigen karakter.

Details in overvloed

De man die elk muziekstuk benoemt als een module mag weer eens aan de bak. Nik Bärtsch album “Continuum” bevat “Module 29_14” en die ga ik streamen. Volume wat omhoog om de lage tonen te beleven. In de eerste paar minuten beluister ik heel wat details die vaak verborgen blijven. Zoals de duidelijke trilling van de snaren van de bas. Het trillen van de trommels, niet alleen van het vel. Het heldere tingelen van hoge tonen, met daaraan vast het uitsterven van de toon. Per toonhoogte verschillend qua tijd. Hiermede geven de Luxman apparaten en de luidsprekers een visitekaartje af met het oog op transparantie. Werd eerder de aandacht gelegd op muziek, nu mag even het hifi aspect in het zonnetje worden gezet. Misschien wordt dat onderschat bij Luxman. Vergeet niet dat het bedrijf bijna 100 jaar bestaat en bewezen heeft tot de top te behoren. Nik geeft met zijn keur aan percussie instrumenten alle ruimte aan details, aan snelheid, aan een strak en diep laag, aan heldere pianotonen die los door de ruimte zweven als sterren. Door geconcentreerd luisteren vergeet ik dat het stuk ruim acht minuten duurt, het is in deze opstelling voorbij voordat ik er erg in heb. Vaker meegemaakt op een andere, minder meeslepende systemen, is juist dat er geen eind aan leek te komen.

Uitsmijter van vandaag is Passenger en ik kies wederom voor de titeltrack van een album, “Young as the morning old as the sea”. Akoestisch met alleen gitaar en stem. Een stem waar onder andere mijn vrouw direct voor valt. Gebracht op een wijze die recht doet aan Passenger, namelijk zonder opsmuk, in alle eenvoud, volledig gericht op het overbrengen van woorden en muziek. Het valt niet te ontkennen dat Luxman alle pijlen blijft richten op muziekweergave, door simpelweg op hoog niveau te presteren, zonder daarvoor op de borst te slaan. Letterlijk of figuurlijk. Muziek is er, blijft plezierig met wat ik ook speel. Komt binnen zonder te overvallen. Vloeiend, gemakkelijk, boeiend van voor tot achter. Wie naar Lexicom MultiMedia komt omdat hij of zij muziek wil beleven, doet een goede aankoop met Luxman of Dynaudio. En nog beter met een combinatie van beiden.

NT-07 netwerk transport

De Luxman NT-07 is het eerste netwerk transport van het merk. Luxman heeft genoeg ervaring op digitaal gebied, getuige de uitstekende (SA)CD spelers van het merk die volledig in eigen huis worden ontworpen en vervaardigd. Met de NT-07 is streamen mogelijk vanaf uw eigen NAS of vanaf streaming diensten en internet radio. USB en HDMI zijn andere mogelijke bronnen. HDMI ARC maakt het aansluiten van TV, Blu-ray en DVD spelers mogelijk tot 192kHz/24bit PCM. Uitgangen zijn digitaal via USB, optisch of met coax.

Zoals altijd bij Luxman is veel aandacht gegeven aan de voeding in het apparaat, een speciaal voor audio ontworpen transformator voedt een stevige condensatorbuffer. De gereguleerde voeding onderdrukt storingen van buitenaf en houdt de spanning stabiel. De NT-07 ondersteunt sampling tot 768kHz/32bit voor PCM en tot 22.5MHz/1bit voor DSD data. MQA wordt indien dat is aangezet in het menu volledig uitgepakt. De heldere display toont geen plaatjes, wel alfanumerieke informatie over track, tijd en digitaal formaat. Naast de Luxman Stream App kun je bijvoorbeeld een Lumin App gebruiken om de NT-07 te bedienen, of voor basisfuncties de meegeleverde afstandsbediening. Via controle poorten past de NT-07 in een smart home omgeving en is een gecertificeerd Roon Endpoint. De NT-07 weegt netto 10,3 kilo en dat is meer dan menig ander netwerk transport.

L-509Z, een nieuwe versterker

Volgend nieuw apparaat van Luxman is de L-509Z geïntegreerde versterker. Opvolger van de L-509X met veel overeenkomsten en een aantal interessante wijzigingen ten opzichte van het vorige model. Intern is dat onder andere het gebruik van een nieuwe vorm van lokale feedback in de circuits, wat door Luxman wordt benoemd als LIFES (Luxman Integrated Feedback Engine System). Het volume laat zich regelen met de al eerder toegepaste, voor de L-509Z doorontwikkelde LECUA-EX regelaar. Dit soort volumeregeling is niet langer afhankelijk van de traditionele potmeter met zijn afwijkingen en gevoeligheid voor stof en trillingen, maar lost de volume regeling in 88 stappen elektronisch op. Niet nieuw is een loudness en toonregeling, wel nieuw is toonregeling voor middentonen. Aan de achterzijde is bij de L-509Z niet langer alleen lijningang één voorzien van speciale RCA connectoren, maar nu ook ingang twee. Gebleven zijn alle andere lijningangen (RCA en XLR) en de aansluitmogelijkheid voor MM en MC high/low output pick-up elementen.

De versterker levert een vermogen van tweemaal 120 Watt aan Ohm oplopend tot 220 Watt per kanaal aan 4 Ohm. Een dergelijk uitgangsvermogen vraagt om een zware voeding en dat is Luxman wel toevertrouwd. Je kunt de L-509Z beter niet te vaak optillen. De Luxman L-509Z heeft een strak, klassiek aandoend uiterlijk met pontificaal twee grote VU meters. Daartussen een aanduiding van de volumestand met rode cijfers. De vele regelaars en druktoetsen zijn overzichtelijk gerangschikt op het voorpaneel. Vasthoudend aan een Japanse traditie zijn twee paar luidsprekers aan te sluiten en te schakelen (of handig voor bi-wire). Voor een hoofdtelefoon is een 6.3mm jack beschikbaar en 4.4mm gebalanceerde uitgangen. Wie de L-509Z bekijkt van voor, achter en van boven ziet niets anders dan een geweldig fraaie afwerking die degelijkheid uitstraalt. Onder de kap is dat niet anders kan ik u garanderen.

D-07X SACD speler

Blijft van Luxman over de D-07X speler om nader te beschouwen. Geschikt om CD en SACD af te spelen en te gebruiken als externe DAC voor digitale bronnen. Luxman maakt geen gebruik van DAC chips als ESS Sabre, AKM en andere bekende merken, maar pakt een chip zoals ze ook gebruiken in hun D-10X topspeler, BD34301EKV DAC chips van Rohm Co., Ltd., opgesteld in dual mono configuratie. Daarna is de I/V omzetting geregeld in vier discrete modules voor een gebalanceerd uitgangssignaal. Resoluties tot 768kHz/32bit via PCM en 22.4MHz/1bit DSD zijn toegelaten. MQA wordt ondersteund. Het SACD loopwerk is deels een eigen product van Luxman, waarbij extra aandacht is gegeven voor stabiel draaien. Het loopwerk is omgeven door een eigen behuizing in de speler. Ingangen zijn er voor USB, coax en optisch. Die laatste twee accepteren PCM streams tot 192kHz/24bit. Uitgangen zijn er met RCA en XLR.

Dynaudio, flinke jongens

Met afmetingen inclusief voeten en frontdoek van 364 x 1382 x 424 mm is de Dynaudio Confidence 30 een flinke luidspreker, met een gestileerd uiterlijk. Zoals in alle Confidence modellen is een 28mm Esotar-3 tweeter ingezet. Geoptimaliseerd met Esotar-3 is de Airflow technologie. Een design van de neodymium magneet waarbij tevens gebruik wordt gemaakt van een Hexis interne dome om resonanties achter de zichtbare dome tegen te gaan. Dynaudio maakt in de Confidence gebruik van twee 18cm NeoTec MSP woofers (ook uitgerust met neodymium magneten en een slimme Airflow techniek), toegepast in het ultra stijve Compex composiet front. Daar vinden we ook een 15cm middentoon luidspreker unit met Airflow surround en MSP conus. De baffle werkt met DDC (Dynaudio Directivity Control) en rond de tweeter vinden we een DDC lens voor het beste afstraalgedrag. Een basreflex poort in de onderkant van de Confidence 30 ondersteunt de laagweergave. De units zijn van de baffle ontkoppeld, de tweeter is zelfs niet vastgeschroefd. De andere units worden met een momentsleutel zorgvuldig op de juiste spanning in de baffle vastgezet.

Luxe, pure verwennerij

Zo, nu weet u in grote lijnen waarmee is gespeeld qua Luxman elektronica en Dynaudio luidsprekers. Wat de specificaties niet vertellen en niet kunnen vertellen, is hoe de componenten samenwerken in het weergeven van muziek. De weergave laat zich misschien het beste omschrijven als vloeiend, relaxed, rijk, luxe en pure muziek. Diverse superlatieven over transparantie, stereobeeld, omvang van het frequentiegebied zijn veel minder aan de orde. Niet omdat zulke aspecten niet in orde zouden zijn, simpelweg omdat ze vergeten worden bij het luisteren naar muziek. Ongeacht het genre. Het starten van een album, gestreamed vanaf eigen opslag of vanaf een streaming dienst, geeft vanaf de eerste noten een verslaving, waardoor het schier onmogelijk is om halverwege het album op zoek te gaan naar andere artiesten. Eenmaal spelend wil je gewoon elke track afluisteren tot het album is afgelopen. Zo nemen Luxman en Dynaudio je mee in de muziek. Met de grootste moeite ben ik gaan skippen om niet tot in de nacht in de winkel te zitten. Ja, ik ben het met iedereen eens, het is weer een set die boven modaal is in prijs. Wel ver, heel ver uitstijgt boven modaal in weergave kwaliteit. Luisteren naar Luxman in combinatie met Dynaudio is pure luxe, verwennerij, ontsnappen aan dagelijkse beslommeringen. Mee laten voeren in de wereld van zang en musiceren.

Meer informatie en prijzen (2024):

Luxman L-509Z versterker €13.000,-

Luxman NT-07 streamer €8.000,-

Luxman D-07X SACD €12.000,-

Dynaudio Confidence 30 €10.000,- per stuk