Audiovector R6 Arreté met Naim 300 series

Audiovector R6 Arreté met Naim 300 series
Hoorbare, deels onzichtbare, Deense innovatie

Audiovector vormt een vaste waarde bij Lexicom Multimedia. Zolang als ik mij herinner zijn er Audiovectors te aanwezig. Van bescheiden en concurrerend geprijsde monitoren in een populaire prijsklasse, tot aan topmodellen met een hoger prijskaartje, zoals de R-serie. Een Audiovector R-serie herken je van verre, een slank uiterlijk, zwart doekje over een grijs front. Gebogen wanden, speciale voet en perfecte afwerking. Van een monitor tot de grootste vloerstaander zijn de Arreté modellen uitgerust met een Air Motion Transformer als tweeter, een razendsnelle weergever die zich goed laat koppelen aan carbon of papier conus drivers voor midden en lage tonen. Een Audiovector is vaak in vergelijkingen een weinig opvallende weergever, een gegeven dat te danken is aan de uitstekende akoestische eigenschappen en het egale frequentie verloop. Geen pieken, geen dalen, geen valkuilen. Het maakt Audiovector tot een weergever waar je lang naar luistert en die je zolang mogelijk in bezit wilt houden. Hoe dat uitpakt, ik zal proberen dat vandaag te ontdekken voor de lezers.

Audiovector ontleden

Slechts één uitspraak over hoe geweldig een Audiovector R6 Arreté is, neem ik uit de folder over. Omdat ik het er mee eens ben. “Een R6 is een krachtige en geraffineerde luidspreker voor een veeleisende muziekliefhebber.” Voor de rest beperk ik mij tot feitelijkheden die Audiovector over de R6 vermeld. Er bestaan drie uitvoeringen van de R6. Een Signature, een Avantgarde en een Arreté. Vandaag hebben we het uitsluitend over het meest geavanceerde model, de Arreté. Basis is een HDF behuizing, waarvan de wanden in vorm worden geperst zodat van boven af gezien een traanvorm ontstaat. Gecombineerd met een extra verzwaarde achterzijde om resonanties geen kans te geven. Inwendig zijn bovendien verstevigingen aangebracht op kritische plaatsen. Audiovector maakt geen gebruik van ingekochte drivers, die maken ze zelf. Net als de scheidingsfilters. Het is een 100% Deens product.

Een R6 Arreté heeft niet alleen drivers aan de voorzijde, ook een 3 inch middentoon aan de achterkant, aangesloten op een eigen wisselfilter. Dat is afgekeken van de R11 en de R8 van het merk. Ook bijzonder en alleen te vinden op het Arreté model is een Freedom aansluiting. Naar buiten een gewone bus voor een banaanstekker, van binnen een uitbreiding op het wisselfilter om ongewenste stromen af te voeren. Stromen die opgewekt worden in de drivers zelf als die gaan bewegen. Een normaal natuurkundig verschijnsel, maar eentje waar we niet op zitten te wachten. Met een Freedom kabel van Audiovector worden die stromen en spanningen afgevoerd naar een geaarde wandcontactdoos.

Het Arreté model maakt voor de hoge tonen gebruik van een Air Motion Transformer tweeter. Een AMT heeft een horizontaal gevouwen membraam, elektrisch geleidend en opgehangen tussen neodymium magneten. Onder invloed van een toegevoerde spanning wordt het membraam korter of langer, zo wordt lucht horizontaal de ruimte in geperst. Het membraan kan vrij bewegen, ook naar de achterzijde is de ruimte open. De tweeters zijn ontkoppeld van de rest van de behuizing. De woofers zijn een verhaal apart. In deze Audiovector werken ze volgens een isobarik principe, twee woofers achter elkaar die dezelfde kant op bewegen, waarvan maar één woofer rechtstreeks koppelt aan de buitenlucht. Bij Audiovector is dat een 8 inch woofer naar buiten, intern een 6,5 inch. De lucht in het bascompartiment ‘ademt’ via een reflexpoort aan de voorzijde. Voor de middentonen zijn er per kast twee drivers met een carbon conus ingezet. Met een uit titanium gewikkelde spreekspoel, keramische magneten en een korf gevormd uit aramide vezels. Ook deze drivers werken in een basreflex compartiment met een poort aan de voorkant.

Een R6 Arreté staat op interne schokbrekers voor ontkoppeling en verder op spikes. De afstand tot de vloer is nodig voor de woofer die naar beneden zijn energie afgeeft. De luidspreker heeft een gevoeligheid van 91,5 dB bij een nominale impedantie van 8 Ohm. Het 4,5-weg systeem legt de crossovers op 100, 350 en 3000 Hz. Het systeem is niet klein, meet 123,4 x 27,8 x 43,1 cm. Leverbaar is de R6 Arreté in witte pianolak, Italiaans walnoot, Afrikaans rosewood en zwart hoogglans. Op verzoek en tegen meerprijs zijn andere kleuren verkrijgbaar.

Samen aan het werk

Het is geen geringe opstelling die Lexicom Multimedia vandaag presenteert. Ster van de show is uiteraard het paar Audiovector R6 Arreté luidsprekers dat prominent staat opgesteld. Bij deze hoogwaardige weergevers hoort hoogwaardige elektronica en als belangrijkste Naim dealer van Nederland (zo wordt in de wandelgangen gefluisterd) mag je best iets uit de kast trekken. Dat is om te beginnen een Naim Audio NSS 333 netwerkspeler met ingebouwde d/a converter. Om daarvan de kwaliteit een extra boost te geven staat die aangesloten op een NPX 300 voeding. Tja, het is Naim, dus regent het voedingen. Het inmiddels analoge signaal van de NSS 333 gaat regelrecht een NAC 332 voorversterker in om het volume te kunnen regelen en krachtig genoeg te maken voor een paartje NAP 350 mono eindversterkers. Van bron tot luidsprekers is daarbij gekozen voor Chord Company Signature kabels. Vermeld moet worden een toevoeging die op Audiovector Arreté modellen aanwezig is, een Freedom kabel. Aangesloten op de randaarde van het lichtnet.

Zacht en zwoel

Eén van de lekkerste albums van Patricia Kaas is voor mij ‘Piano bar’. Hierop staan veel klassiekers van Brel, Aznavour, Trenet, Lai en anderen, veelal gearrangeerd door Michel Legrand. Terwijl de dame van Franse origine is en haar albums bijna altijd in het Frans zijn vol gezongen, is het gros op ‘Piano bar’ in het Engels. Een album voor wat later op de avond, waar het de aandacht vast blijft houden. De sfeer van een piano bar, met een zangers hangend tegen een vleugel, dat heeft Kaas goed vast weten te leggen. De set Audiovector luidsprekers voor mijn neus kan daar gedegen mee overweg. Zij scheppen een volwassen en stevig beeld dat de ruimte tussen de weergevers in zijn geheel op weet te vullen. Helder en met alle facetten hoorbaar die Kaas uniek maken, staat zij centraal in het midden te zingen. Duidelijk verstaanbaar, hijgend zoals het gros van de Franse zangeressen, zelfs zwoel. Soms een stevige bas onder haar stem, waar je met een Audiovector in deze afmeting van kunt verwachten dat die zonder hobbels gelijkmatig en met druk wordt gereproduceerd. De volle breedte tussen de luidsprekers wordt benut, in een aaneengesloten stereobeeld, zonder instrumenten of stem te groot of te klein af te beelden. Op ‘The summer knows’ is echo toegevoegd, dat geeft een extra zetje waardoor je wordt meegenomen in de muziek. Trompet neemt een solovlucht, waarna Kaas het geloofwaardig maakt dat de zomer ervan weet. Heerlijk zo luisteren op Naim en Audiovector.

Ik blijf in dezelfde soort muziek nog even hangen, ‘Kind of blue’ van Miles Davis zal bij velen bekend zijn. Mijn favoriet is ‘Blue in green’. De slepende trompet van Davis hangt in de lucht. Piano ter rechterzijde, bas die zich een bescheiden plekje gunt. Jammer dat de mix bijna alles naar de rechterkant duwt, soms in een mate dat ik denk dat het linker monoblok ermee gestopt is. Wie daar doorheen kan luisteren krijgt een prachtig beeld van wat Miles met zijn vrienden in de studio improviseerde. Zeker weten dat links het doet, als ik ‘In a sentimental mood’ van Duke Ellington en John Coltrane als volgend album kies en de FLAC file door de Naim streamer jaag. Ook weer typisch een opname uit de jaren 60. Instrumenten afgebakend in een eigen gebied. Piano midden voor, slagwerk links achter, Coltrane’s saxofoon sterk naar rechts neergezet. Luister maar eens naar andere albums uit die periode, Oscar Peterson is vaak een goed voorbeeld, muziek sluit niet aan zoals bij Patricia Kaas. Het zijn eilandjes in het stereobeeld. Audiovector weet dat erg prima te onderscheiden, vult niet onnodig de gaten, bewaart het origineel zo goed als mogelijk. Daarmee lijkt het of de muziek niet kan worden losgelaten door de weergever, maar juist het tegenovergestelde is het geval met een R6 Arreté. Wat opgetekend staat in het album wordt exact zo afgespeeld.

Audiofile lievelingen

In Noorwegen woont en zingt Kari Bremnes. Met ‘Gate vet gate’ komt ze via Deense luidsprekers de grote luisterruimte van Lexicom Multimedia binnen. Soepel, netjes op afstand gehouden, vullend over de breedte, met diepte en helaas weinig hoogte. Stevig het ritme vasthoudend op ‘Fiola’. Een track die ik haast letterlijk mee kan zingen, terwijl ik geen woord Noors spreek. Gemakkelijk in het gehoor en heel, heel vaak gespeeld sinds ik begin deze eeuw bij een vriendje kennis maakte met de muziek van Kari. Wat zo lekker is met Kari, is het gebruik van kleine percussie instrumenten die aan alle kanten opduiken. Wat grotendeels te danken is aan de uitstekende opnametechniek van het label waarop zij haar muziek uitbrengt. Bas is vaak zwaar aangezet, waar Audiovector R6 Arreté uitstekend mee om weet te gaan. Snaar- en/of blaasinstrumenten krijgen de ruimte die ze verdienen. Op de titeltrack van dit album komen al die facetten tot leven, wordt de luisteraar ruim getrakteerd op audiofiele elementen die Kari bekend hebben gemaakt via audioshows in binnen- en buitenland. Het is een genot om via dit systeem haar muziek weer te geven, speelse elementen wisselen af met zang van Kari en het instrumentarium dat om haar heen is gebouwd. Met als gevolg dat ik track na track blijf afspelen, iets dat alleen maar een goed teken is.

Nu ik toch met Kari Bremnes bezig ben, is dat een mooie gelegenheid om de Freedom kabels eens weg te halen van de R6 Arreté. Een niet geheel eigen ontwikkeling van Audiovector, bijvoorbeeld Tannoy heeft al jaren iets vergelijkbaars, bedoelt om in de drivers opgewekte wervelstromen af te voeren naar aarde. Immers de luidspreker dient zich slaafs te gedragen en niet iets zelf op te wekken. Helaas, helaas, natuurkundige wetten kunnen we niet omheen, wel de gevolgen proberen te elimineren. Tot nu toe luisterde ik met Freedom aangesloten op de aarde van het lichtnet. Ik ga even terug naar de titeltrack en draai een minuut van dit nummer. Aan de linkerkant zit een percussie instrument, dat kruipt zonder een Freedom kabel naar binnen, de luidspreker in. Het totaalbeeld krimpt mee, hangt meer tussen dan rond de luidsprekers. Instrumenten en zang worden ondoorzichtiger, mengen met elkaar waardoor unieke klanken lastiger te onderscheiden zijn. Muziek verliest wat van zijn leven, wordt een stapje doffer. Freedom technologie is geen wondermiddel, maar zeker in de prijsklasse waar we over spreken, is elke stap hoe klein ook, een verrijking van het luistergenot. Een puntje op de ‘i’ dat het waard is om te proberen. Baat het niet dan schaadt het niet. Aan een R6 Arreté is het voor mij duidelijk hoorbaar en zeker een verbetering die ik altijd zou toepassen. Openheid, spreiding, loskomen, lucht en helderheid vormen de kern van Freedom.

Jong talent uit Azië

Terug bij af, Freedom aangesloten en door met andere muziek. Jong talent uit Azië is Chloe Chua die op haar 15^e jaar samenspeelde met het Singapore Symphony Orchestra om viool concerten van Mozart op te nemen. Ik speel concert no.5 in A major K.219. Het album is dit jaar uitgebracht en te streamen vanaf Qobuz in 96/24 FLAC kwaliteit. Gebracht wordt een soliste die heel teder viool kan spelen, de baas kan zijn over het orkest, voor mij eerder behoort tot de gevoelige speelsters en niet tot de meest krachtige. Het orkest houdt zich in, al schiet de opname in dynamiek niets tekort. In totaal bevat het album bijna drie uur muziek. Een R6 Arreté weet zowel het orkest als de soliste te vangen op het concertpodium. Breed en op een natuurlijke wijze komt de muziek de weergevers uit. Viool zacht en glad, met behoudt van de specifieke viool kenmerken, een niet altijd aangename klank die op mindere systemen doet grijpen naar een volume regelaar. Hier niet, hoewel, alleen om meer gas te geven en het orkest te laten aanzwellen. Want het mag best in een ruimer volume spelen als de klanken zo zuiver zijn opgenomen en zo blijven op een weergave systeem van Naim en Audiovector. Tot een eind buiten de opstelling van de luidsprekers reikt het orkest, viool strak voor het orkest in het midden. Instrumenten om Chloe heen samenspelend of individueel oplichtend tegen de achtergrond. Fijntjes, zuiver en oprecht.

Kent u haar nog? Patricia Barber, van haar speel ik ‘Nardis’ met een drumsolo. Na de verfijnde klassieke klanken even iets wilds. Ooit van de hand van Miles Davis, zo wordt de cirkel telkens rond. Het begint met een intro van neuriën en vleugel, waar langzaam slagwerk bij komt en een bas. Piano is schitterend op deze luidsprekers, toch ben ik het meest verrast met de tikken op bekkens die loepzuiver en levensecht uit de AMT tweeters komen. Na een minuut of vier gaan de drums zich echt roeren, wordt de muziek wilder en wilder. Om tenslotte solo te gaan. Ik heb weinig met drumsolo’s maar deze is wel apart. Roffelt van links naar rechts, zwelt aan, neemt af en werkt toe aan een climax. Zo gemakkelijk, zo soepel, het kost de weergevers totaal geen moeite om de snelheid bij te houden. Of om dynamiek te verwerken of transparantie te bewaren. Je zou de klappen op een basdrum nog iets zwaarder willen, dat is dan ook alles. Werkend naar een einde, om na een harde klap over te gaan in heel zacht en metalig tikken op bekkens. Misschien na de explosie het mooiste moment van de solo.

Een ratjetoe

Volgende lieveling van audiofielen is Melanie De Biasio, vooral het album ‘No deal’ en daarvan track ‘With all my love’. Intense stem, zware pianoaanslagen. Geluidjes komen helder naar voren. Er gebeurt van alles op de achtergrond, tussen de teksten van Melanie door, zij neemt je mee in een duistere, wondere wereld. Overtuigend op Audiovector, vervreemdend, groot, de oren plagend met wat opgenomen fasedraaingen lijken te zijn. Het geluid van een helikopter nabootsend tussen een heftige piano en divers slagwerk. Een R6 Arreté geeft geen krimp, verwerkt elk binnenkomend signaal zonder slag of stoot. Ook vervreemdend zijn de klanken die Terje Isungset weet te halen uit ijspegels. ‘Winter songs’, een passende titel voor het album. En nu weet ik iets te vinden dat ik mis, het afgronddiepe laag waar een subwoofer onmisbaar voor is. Niet alleen met een R6, met vrijwel elke luidspreker ongeacht merk of type. Ik hoor wel het één en ander in de laagste regionen, wat best knap is want ik denk dat de tonen zo rond de 20 Hertz liggen. Thuis, waar een actief aangestuurde 30cm woofer in een sub is gezet, daar ervaar ik de ware kracht. Wie Terje leuk vindt kan van Audiovector altijd nog één of zelfs fraaier twee subs naast R6 Arreté zetten. Slotstuk en nagebootste aardbeving vormt ‘Hey now’ van London Grammer. Geachte popliefhebbers, een R6 Arreté is niet alleen goed in subtiele klanken, of aangename zang, London Grammer en soortgenoten mag ook. Graag zelfs, de weergevers lijken ervan te smullen. Waarmee ‘allround’ een nieuwe betekenis krijgt. Je mag hier alles en echt alles op loslaten.

Concluderend

Audiovector en Naim, vaste waardes binnen het assortiment van Lexicom Multimedia. Steeds verder groeiend in kwaliteit, niet met grote stappen, behoedzaam, onderzoekend en bewezen. Audiovector uit de Deense hoofdstad Kopenhagen is geen merk dat zich voorstaat op uiterlijk vertoon, wat het hart vormt van hun weergevers is aan de buitenzijde soms zichtbaar, blijft veelal verborgen in de behuizing. Audiovector is een innovatief bedrijf dat telkens weet te verrassen met techniek in een oeroud principe, de luidspreker met zijn korf, conus, spreekspoel en magneet. Het gaat allang niet meer alleen om het principe, het is de opbouw en de materiaalkeuze die Audiovector een unieke positie geeft in de markt. Deense kwaliteit, afkomstig uit het land dat sinds jaar en dag een leidende positie heeft als het gaat om luidsprekers.

Een Audiovector R6 Arreté is een luidspreker die in balans is. Nooit de aandacht zal vestigen op zichzelf, muziek de ruimte geeft. Door zich neutraal te gedragen, mede te danken aan de naadloze integratie van een AMT tweeter met conus drivers en het gelijkmatige frequentieverloop. Geen van al deze eigenschappen is uniek binnen de luidsprekerwereld, het is wel hoe een topweergever behoort te zijn. Audiovector is een allemansvriend in de positieve betekenis van het woord. Je kunt hem met veel elektronica combineren en zeker de R-serie groeit mee met hetgeen ervoor gezet wordt. Voor vandaag koos het team van Lexicom Multimedia voor een Naim opstelling, dat was te horen en te beleven. Mijn dag werd gevuld met muziek. Dat had nog uren door mogen gaan. Want zelfs bij de laatst gespeelde track zat ik nog enthousiast mee te deinen op de bank. Luistermoeheid? Niet in deze opstelling, niet met de neutraal en schoonklinkende luidsprekers van Audiovector.

Prijzen (2025):

Audiovector R6 Arreté                  16.450 euro per stuk